Юнг Карл Густав
Карл Густав Юнг (ниэм. Carl Gustav Jung [ˈkarl ˈgʊstaf ˈjʊŋ]; 1875 от ый 26, Кесвиль, Тургау, Швейцария — 1961 бэс ый 6, Кюснахт, Цюрих, Швейцария) — швейцарскай психолог уонна психиатр, преподаватель, аналитической психологии төрүттээччитэ. 1907 сылтан 1912 сылга диэри Зигмунд Фрейд чугас киһитэ этэ.
Юнг аналитическай психология соругун ыарыһахха үөскүүр архетипическай образтары быһаарыынан ааҕара. Юнг бөлөх өйө суох буолуу үөрэҕин сайыннарбыта, кини ойууларыгар (архетиптарыгар) аан дойдутааҕы символизм төрүөтүн көрбүтэ, ол иһигэр номохтору уонна түүллэри («Метаморфозалар уонна либидо бэлиэлэрэ»). Психотерапия сыала-соруга, Юнг этэринэн, киһи индивидуациятын ситиһии буолар[5].
Юнг психологическай тииптэр концепцията өйдөбүлэ эмиэ биллибитэ.
Биография
Эрдэтээҥи олоҕо
Оҕо сааһа
Юнг 1875 сыллаахха атырдьах ый 26 күнүгэр Швейцария Кесвил куоратыгар Швейцария реформаторскай церковь пасторын уола буолан төрөөбүтэ. Юнг ийэтэ Эмили Юнг баай ыалга улааппыт. Аҕа өттүттэн эһэтэ уонна хос эһэтэ быраастар этилэр.
Уол алта ыйдаах эрдэҕинэ, аҕатын Лауффен куоракка ордук ытыктанар приходка ыыппыттара. Ол гынан баран, Карл төрөппүттэрэ биир тылы булбатахтара. Эмили Юнг дьикти уонна хомойбут дьахтар этэ. Кини бириэмэтин үксүн утуйар хоско атаарара, онно, кини этэринэн, түүн тыыннары кытта сибээстэһэрэ. Юнг аҕатын кытта элбэхтик кэпсэтэр этэ. Күнүс барыта үчүгэй этэ эрээри, Юнг түүн ийэтэ дьикти уонна сырдык буолбутун эппитэ. Кини биир түүн ийэтин хоһуттан кыратык сырдыыр күлүк дьүһүн тахсан иһэрин көрбүтүн, дьүһүн төбөтө моонньуттан туспа сытар уонна өлүгү иннигэр салгыҥҥа көтөн иһэрин туһунан этэр.
Юнг ийэтэ биллибэт ыарыытыттан сылтаан Базел чугаһыгар балыыһаҕа сытан хас да ыйга Лауффентан барбыта. Аҕата Карлы Базельга кэргэнэ суох эдьиийин Эмилины көрсө илдьэ барбыта, ол гынан баран кэлин эмиэ дьиэтигэр төннүбүтэ. Эмили Юнг дьиксинии уонна дьиксинии түгэннэрэ Карл дьахталларга сыһыаныгар дьайбыттара: кини дьахталлар ортолоругар «ис хоһоонноох буолууну» билбитэ. Кэлин кини ону «барытын саҕалаабыт мэһэй» диэн ойуулаабыта. Кини бу дьахталларга патриархальнай сыһыаныгар оруоллаах дии саныыра. Юнг 1879 сыллаахха Базельтан чугас Клингхондингенҥа ыытыллыбыта. Олорор сирин уларытыы Эмили Юнг дьиэ кэргэнин кытта ыкса сибээһи олохтуурга күһэйбитэ. Ити кинини хомоппута.
Университеттааҕы сыллара уонна эрдэтээҥи үлэ
Юнг психиатрияҕа үөрэнэр былаана суох этэ, тоҕо диэтэххэ ол саҕана престижнэй дии санаабат этилэр. Оттон психиатрияҕа үөрэх кинигэтин ааҕа олорон, психосоциальнай ыарыылар личность ыарыылара буолалларын арыйан, олус көҕүлэммитэ.
1900 сыллаахха Цюрих куоракка Bürgholz психиатрическай клиникаҕа Эйген Блейлер көмөлөһөөччүтүнэн үлэлии киирбит. Ол кэмҥэ Блейлер Австрия неврологун Зигмунд Фрейды кытта кэпсэтэ сылдьыбыта.
Байыаннай сулууспа
Аан дойду бастакы сэриитин кэмигэр Юнг байыаннай быраас быһыытынан ыҥырыллыбыта уонна сотору Британия интернированнай саллааттарын уонна офицердарын лааҕырын комендаана буолбута. Бу кэмҥэ Юнг бастакы мандала уруһуйдарын оҥорор буолбута.