Григорий Синаит
Григорий Синайт (гир. Γρηγόριος ὁ Σιναΐτης; 1268—1346) — Византийа барҕаһыта уонна таҥара үлэһитэ. XIII үйэ бүтүүтэ-ХIV үйэҕэ исихазм үгэһин тилиннэрбитэ. Нил Сорскайга сабыдыаллаабыта.
Сибэтиэйи ахтар күн атырдьах ыйын 8 күнүгэр уонна Бары сибэтиэйдэр нэдиэлэлэрин кэнниттэн 1-кы нэдиэлэҕэ ыытыллар.
Олоҕун олуктара
Сибэтиэй Григорий олоҕун туһунан нуучча тылынан икки эрэдээксийэнэн баар: «Афон патеригар» Никодим Агиорит (Сибэтиэй Хайа олохтооҕо) суруйбут гириэктии житиятын тылбааһа, ону кытта сибэтиэй Григорий үөрэнээччитэ Константинополь патриарха сибэтиэй Каллист суруйбут житията.
Григорий XIII үйэ алта уоннас сылларын бүтүүтүгэр Кукуле дэриэбинэтигэр (Кыра Азия) төрөөбүтэ (атын дааннайдарынан — Смирна куорат аттыгар Клазомены диэн байҕал кытылынааҕы сэлиэнньэҕэ). Эдэр сааһыгар төрөөбүт дэриэбинэтигэр саба түспүт осман туроктарыгар билиэн түбэспитэ. Билиэнтэн кинини Лаодикия христианнара төлөөн ылбыттара; туроктар байыаннай лааҕыр аттынааҕы таҥара дьиэтигэр ыыппыт билиэннэйдэрэ таҥара ырыаларын иэйэн туран ыллаабыттара христианнарга олус күүстээх өйдөбүлү хаалларбыта.
Сибэтиэй олоҕо манаахтар олохсуйбут сирдэрин кытта ситимнээх: Кипр арыыта, Синай хайата, Палестина, Крит кумах куйаара, Афон, Парория кумах куйаара (Болгария уонна Византия кыраныыссаларыгар), онтон Афон уонна Парория. Синайга сибэтиэй кыра схиманы ылбыта. Манна кини дьиҥнээх бэриниилээх олоҕунан олорбута, ол иһин кинини Синаит диэн ааттаабыттара. Бэйэни харыстаммакка истигэн буолуу, амарах санаа, пост тутуу, куруук таҥараҕа үҥүү (сороҕор Синай хайатын чыпчаалыгар, Моисейга Таҥара көстүбүт сиригэр), Священнай Писаниены болҕойон ааҕыы, күн аайы игумеҥҥа исповедь буолара, манастыыр үлэтэ, онтон иллэҥ кэмигэр ытык кинигэлэри устуу.
Григорий Синаит «Добротолюбие» диэн биллэр духуобунай үөрэтии хомуурунньугун ааптардарыттан биирдэстэрэ. Кини утумугар ис олох туһунан сүбэлэр, чуумпуруу туһунан 15 бас уонна таҥара сокуоннарын туһунан 142 бас киирэллэр. Сибэтиэй ону таһынан духуобунай ырыалар ааптара быһыытынан биллэр[1].
Григорий Синаит үөрэнээччилэрэ
Быһаарыылар
Литэрэтиирэ
- Бернацкий М. М., Деликари А., Свящ. Дионисий Венюков, Диак. Михаил Желтов, Риго А., Турилов А. А. Григорий Синаит // Православная энциклопедия. — М., 2006. — Т. XIII : «Григорий Палама — Даниель-Ропс». — С. 50—68. — 752 с. — 39 000 экз. — ISBN 5-89572-022-6.
- Григорий Синаит // Православная богословская энциклопедия. — Т. 4. — Издание Петроград. Приложение к духовному журналу «Странник» за 1903 г.
- Григорий Синаит // Брокгауз уонна Ефрон энциклопедическай тылдьыта: 86 туомнаах (82 т. уо. 4 эб.). — СПб., 1890—1907.
- М. В. Бибиков. Григорий Синаит // Новая философская энциклопедия : в 4 т. / пред. науч.-ред. совета В. С. Стёпин. — 2-е изд., испр. и доп. — М. : Мысль, 2010. — 2816 с.
- Преподобный Григорий Синаит
- Сырку П. А. Житие Григория Синаита. — СПб., 1909. — (Памятники древней письменности и искусства. Т. 172.)
- Иччи, А. Павлов-Дабыл ыстатыйата, «Илин» сурунаал, 2№-э 2006