Глебов Матвей Богданович

Ыраахтааҕы Василий Иванович Шуйскай салайар кэмигэр (1606—1610) сулууспатын саҕалаабыта. М. Б. Глебов жилец чыыныгар уон икки сыл сулууспалаабыта. 1611 сыллаахха, дойдуга былаас суох кэмигэр, Матвей Богданович Глебов кинээс Дмитрий Тимофеевич Трубецкой хамаандалааһынынан земскэй сулууспаҕа сылдьыбыта. Кини сирин уонна харчытын хамнаһа 400 четь уонна 15 солкуобай эбит.

1614 сыллаахха М. Б. Глебов Мценскай уонна Вологодскай уездарга поместьелардаах (307 четь) этэ, ону таһынан Коломенскай уездка аҕатыттан «Москватааҕы төгүрүктээһиҥҥэ олоруутун» иһин нэһилиэстибэ хаалбыт вотчиналаах (90 четь) этэ.

1613—1614 сыллардаахха Матвей Богданович Глебов нуучча сэриитин састаабыгар Смоленскайга бохуокка кыттыбыта. 1622 сыллаахха ыраахтааҕы стольнигын солото бэриллибитэ. Маҥнай кини сирин уонна харчытын хамнаһа 650 четь уонна 28 солкуобай этэ. 1623 сыл атырдьах ыйын 11 күнүгэр хамнаһа улаатан 750 четь уонна 40 солкуобай буолбута.

1633 сыллаахха нуучча-польскай сэриитин кэмигэр Матвей Глебов иниттэн Никиталыын уонна Федордыын бэйэлэрин бобуоскаларынан Смоленскай анныгар 20 чет. сухаары тиэрдибиттэрэ.

1635 сыл кулун тутар 21 күнүгэр Петр Данилович Протасовтыын Панихиднай палаатаҕа Польша-Литва посольствотын кытта Москваҕа кэлбит пахолоктарга уонна гайдуктарга аһылыктарын дьаһайбыттара. Ол сыл ыам ыйын 19 күнүгэр стольниктар Матвей, Никита уонна Фёдор Глебовтар Персия посоллоругар ас тардыытыгар сулууспалаабыттара. 1636 сыллаахха Михаил Фёдорович Покровскай сэлиэнньэҕэ «бохуокка» барар кэмигэр Матвей Богданович Глебов ыраахтааҕы тиэргэнигэр сылдьыбыта. 1637 сыл ыам ыйын 25 күнүгэр ыраахтааҕы Покровскайга өссө төгүл барарыгар Москваны харабыллааһыҥҥа хаалларыллыбыта.

1638 сыллаахха ыраахтааҕы Михаил Фёдорович Саха сиригэр Өлүөнэ өрүскэ бойобуодалары Петр Петрович Головины, Матвей Богданович Глебову уонна дьяк Ефим Филатовы ыыппыта. Кинилэргэ: «Өлүөнэ өрүс таһыгар бааһына уонна оттуур сирдэри көрөргө, ясак хомуурун дьаһайарга, остуруоктары тутурга уонна саҥа сирдэри аһарга», — диэн сорудах бэриллибитэ. Бастакы бойобуода П. П. Головин Өлүөнэҕэ Дьокуускай остуруогун тутуохтааҕа. Матвей Глебов 1640 сылтан 1646 сылга дылы Саха сирин бойобуодата^[1].

Сотору кэминэн бастакы бойобуода П. П. Головин уонна кини табаарыстарын Глебов уонна Филатов ыккардыларыгар өстөһүү тахсыбыта. Петр Головин Матвей Глебову уонна дьяк Ефим Филатовы ыалларын кытта, ону таһынан элбэх сулууспалаах дьону, аҕабыыттары хаайыыга угарга дьаһайбыта. М. Б. Глебов «пристав көрүүтүгэр» сүүрбэ үс нэдиэлэ, оттон хаайыыга — икки сыл уонна алта нэдиэлэ сыппыта. Дьокуускай бастакы бойобуодата Петр Головин бэйэтин табаарыстарын таҥнарыыга буруйдаабыта, кинилэр сахалары Дьокуускайга саба түһэргэ, «бояр оҕолорун уонна сулууспалаах дьону кыргыыга, ону таһынан Головин бэйэтин өлөрөргө тэрийбиттэр» диэн этэрэ. Ыраахтааҕы бырабыыталыстыбата Енисей бойобуодатыгар Пушкиҥҥа Дьокуускай бойобуодатын Головин дьайыыларын чинчийэргэ соруйбута. Дьокуускай олохтоохторо Пушкиҥҥа «мирской» үҥсүү суругу биэрбиттэрэ, онно Глебов уонна Филатов буруйа суох эрэйдэммиттэрин, тоҕо диэтэр Головин «араас пытканан уонна эрэйдээһининэн кинилэр дьонноро уонна сорох сахалар кини бэйэтэ толкуйдаабыт буруйдааһыннарын билинэллэригэр күһэйбитин» туһунан суруйбуттара.

1644 сыл балаҕан ыйын 11 күнүгэр ыраахтааҕы Дьокуускайга саҥа бойобуодаларын Василий Никитич Пушкины уонна Кирилл Осипович Супоневы анаабыта, кинилэргэ «Головин дьайыыларын туһунан силиэстибийэ ыытарга» сорудах бэриллибитэ. 1645 сыллаахха ыраахтааҕы ыйааҕынан Петр Головин, Матвей Глебов уонна Ефим Филатов Өлүөнэ сулууспалаах дьонун харабылынан Москваҕа ыытыллыбыттара. Өр кэмнээх силиэстибийэ түмүгүнэн (1645—1650 сылларга) Матвей Богданович Глебов буруйа суоҕа дакаастаммыта. 1650 сыллаахха кини аата царица Мария Ильиничнаны куорат таһынааҕы уонна таҥараҕа үҥүү бохуоттарыгар арыаллыыр дворяннар испииһэктэригэр хас да төгүл ахтыллар. Москваҕа ханна да тахсыбакка икки сыл олорбутун кэннэ, Матвей Глебов 1651 сыл балаҕан ыйын 7 күнүгэр бэйэтин көрдөһүүтүнэн дэриэбинэтигэр ыытыллыбыта.

1652—1653 сыллардаахха Матвей Богданович Глебов бэйэтин «сказкатыгар» хаайыыга олорон кырдьыбытын, онно араас моһолу-кыһалҕаны көрсөн ыалдьар буолбутун иһин сулууспаҕа кыайан сылдьар кыаҕа суох диэн суруйбута.

Кини 209 крестьянскай уонна бобыльскай хаһаайыстыбалаах этэ.

• В. Корсакова. Глебов, Матвей Богданович // Русский биографический словарь : в 25 томах. — СПб.—М., 1896—1918.