ВТБ

ВТБ баан (ПАО[ru]) — судаарыстыба кыттыылаах Арассыыйа универсальнай коммерческай баана. Баан боростуой акцияларын 60,9 % судаарыстыба бас билиитигэр баар, хаалбыт 39,1 % көҥүл эргииргэ сылдьар; привилегированнай акциялары учуоттаан туран, бөлөх аахсыйа хапытаалын 92 % судаарыстыба хонтуруолугар киирэр. Баайынан Арассыыйаҕа иккис, уставнай хапытаалынан бастакы баан.

Баан сүрүн офиса Москваҕа баар; баан Санкт-Петербурга регистрацияламмыт. 2018 сыл тохсунньу 1 күнүгэр ВТБ 24 диэн дочернай баанын атыыласпыта. Белоруссияҕа, Арменияҕа, Казахстааҥҥа, Азербайджааҥҥа, Грузияҕа, Германияҕа, Италияҕа, Улуу Британияҕа уонна Кипргэ дочернэй эбэтэр ассоциированнай бааннардаах[3].

Устуоруйа

1990-с сыллар

  • 1990 сыл — ССРС Госбаана уонна РСФСР Үп министиэристибэтин кыттыылаах Тас атыы-эргиэн баана (Внешторгбаан) тэриллибитэ. Баан РСФСР тас хаһаайыстыбаннай эпэрээссийэлэрин хааччыйар уонна өрөспүүбүлүкэ аан дойду экэниэмикэтигэр киирэригэр көмөлөһөр сыаллаах сабыллыбыт акционернай уопсастыба көрүҥүнэн тэриллибитэ. 1990 сыл от ыйын 17 күнүгэр ССРС Госбааныгар официальнайдык регистрацияламмыта.
  • 1996 — АКБ «Тульский Региональный банк» хонтуруоллуур акциятын атыыласпыта. 2001 сыллаахха Тула баана Москваҕа көһөрүллүбүтэ уонна саҥа ааты ылбыта — Коммерческай баан «Газинвестбанк» (аһаҕас акционернай общество) ОАО КБ «Газинвестбанк». Кэлин баан «Еврогазинвест» ЗАО хонтуруолугар киирбитэ.
  • 1997 — аһаҕас акционернай уопсастыбаҕа кубулуйбута, саамай улахан акционера Арассыыйа Федерациятын Киин баанын бэрэстэбиитэллээх судаарыстыбата буолар, баан хапытаалыгар 96,8 % үллэстиилээх.

2002 сыл

  • 2002 сылга диэри ВТБ акцияларын 99,9 % Арассыыйа Бааныгар баара.
  • баан аахсыйата Арассыыйа Баайга-дуолга министиэристибэтигэр бэриллибитэ.

2007 сыл

Арассыыйа бааннарын истэригэр бастакынан ВТБ бэйэтин акцияларын бастакы публичнай таһаарыытын (IPO), «норуот IPOта» диэн биллибитэ, ыыппыта. Бу ол кэмҥэ аан дойдуга саамай бөдөҥ баан IPOта буолбута. Баан хапытаалыгар тардыллыбыт үп кээмэйэ 8 миллиард долларга тэҥнэспитэ. Бу түмүгүнэн 120 тыһыынчаттан тахса Арассыыйа олохтооҕо ВТБ акционера буолбута, кинилэр 1,5 миллиард дуолларга кумааҕылары атыыласпыттара[4]. ВТБ акциялара эргиэн саҕаламмытын кэннэ икки ый буолан баран түһэн барбыттара уонна онтон ыла хаһан даҕаны таһаарыы сыанатыгар — 13,6 кэпиэйкэҕэ — төннүбэтэхтэрэ. Ону кытта улахан ньочооту көрсүбүт акционердар акциялара эбии эмиссияларынан хаста да намтатыллыбыта. Аан дойдутааҕы үп кризиһин сабыдыалынан 2008 сыл алтынньытыгар акция куурса 3 кэпиэйкэ аллараа түспүтэ[5]. 2009 сыл тохсунньу 22 күнүгэр ММВБ-га биир акция сыаната 2,33 кэппиэйкэ буолбута[6]. 2010 сыл от ыйын 12 күнүгэр ВТБ акциятын куурса биир акцията 7,84 кэппиэйкэҕэ диэри үрдээбитэ[5][7]. ВТБ баан миноритарнай акционердара бэйэлэрин сокуоннай бырааптарын уонна интэриэстэрин көмүскүүр соруктаах инициативнай бөлөхтөргө түмсэр буолбуттара. Акционердар араас бөлөхтөрүн холбоһуктаах дьулуурдарын түмүгэр Миноритарнай Акционердар Сойуустара тэриллибитэ[8]. Акционердар баан салайааччыларыгар акциялары таһаарыы сыанатынан төттөрү атыылаһарга сүбэлээбиттэрэ. Бу туруоруллубут соругу 2012 сыл олунньутугар эрэ ситиспиттэрэ[9]. Ол кэмҥэ Арассыыйа премьер-миниистирэ Владимир Путин ВТБ миноритарийдарыттан акциялары төттөрү атыылаһыыны үбүлээһиҥҥэ судаарыстыба кыттыһар санаалааҕын туһунан эппитэ, уонна төттөрү атыылаһыы оҥоһуллубута[10]. Түмүгэр, уһун болдьохтоох инвестордар бу кэм иһигэр ылбыт дивиденнарын аахтахха даҕаны, бары угууларын аҥаарын кэриҥэтин сүтэриэхтэрин сөп этэ. БКС ааҕыытынан, 2007 сылтан 2017 сылга диэри кэмҥэ бааҥҥа көннөрү депозит 10 сыл иһигэр, барыһы сыл аайы капитализациялыыр буоллахха, 100%-тан тахса аҕалыахтаах этэ[11].

undefined

2007 сыл балаҕан ыйыгар бэйэтин «Новосибирсквнешторгбанк» дочернэй баанын (акциятын 99,56%-ын) «Восточно-Европейская финансовая корпорация»-ҕа атыылаабыта. Аналитиктар бу эргиэни 70—130 мөлүйүөн АХШ дуолларынан сыаналаабыттара[12][13]. Ведомости хаһыат информациятынан, баан 170 мөлүйүөн долларга атыыламмыта[14].

2025 сыл

Тохсунньу ый саҥатыгар ВТБ «СЗ Жилстройинвест» застройщикка Луганскайга олорор дьиэ комплексын тутууга 1,1 млрд солкуобай биэрбитэ — бу судаарыстыбаннай бырагырааманан бастакы чэпчэтиилээх кирэдьиит буолар, онно саҥа эрэгийиэннэргэ дьиэ тутуутун бырайыактарын сылга 3 % диэри үбүлээһин көрүллэр[15].

2025 сыл муус устар 28 күнүгэр ВТБ Баан 2021 сылтан ыла аан бастаан дивиденнэри төлүүр былааннааҕын туһунан иһитиннэрбитэ. Дивиденнэри уопсай суумата 275,75 млрд солкуобай, бу 2024 сыллааҕы баан ыраас барыһыттан 50 % буолар[16].

Бас билээччилэр уонна салайааччылар

ВТБ Баан сүрүн акционера Арассыыйа Федерациятын Бырабыыталыстыбата буолар, судаарыстыбаннай баайы-дуолу салайыы федеральнай агентствотын бэрэстэбиитэлинэн, Бөлөх акционернай хапытаалын 60,93 % бас билэр[17][18]. Хаалбыт акциялар GDR хаһаайыттарыгар уонна миноритарнай акционердарга — тус уонна юридическай сирэйдэр икки ардыларыгар үллэһиллэр.

Баан үрдүкү салайааччыларын ортотугар

  • Пономарёв Юрий Валентинович — бэрэсидьиэн — баан салайыытын бэрэссэдиитэлэ (1999—2002)[19];
  • Костин Андрей Леонидович — бэрэсидьиэн — баан салайыытын бэрэссэдиитэлэ (2002 сыл бэс ыйын 10 күнэ), Арассыыйа бырабыыталыстыбатын бэрэссэдээтэлин дьаһалынан боломуочуйалара 2027 сыл муус устар ыйга диэри уһатыллыбыта[20][21][22].

Үлэ

2020 сыл сүрүн салаалара[23]:

  • Корпоративнай инвестиционнай бизнес — улахан хампаанньаларга уонна үп тэрилтэлэригэр баан өҥөтө; тас клиеннэртэн киирэр дохуот 682 млрд, актив 9,3 трлн солкуобай.
  • Кыра уонна орто урбаан — кыра уонна орто урбаанньыттарга баан өҥөлөрө; дохуот 148 млрд, актив 2 триллион солкуобай. Уһук Илиҥҥэ соҕотох баан, биирдиилээн урбаанньыт счетуттан ханнык баҕарар сууманы бэйэтин каартатыгар таһаардаҕына, ол сууманы төлүүр, киһи комиссия ылбат[24].
  • Атыы-эргиэн дьыалата — биирдиилээн дьоҥҥо баан уонна страховка өҥөлөрө; Дохуот 551 млрд, актив 6,05 триллион солкуобай.
  • Казначейство — сыаналаах кумааҕылары кытта дьайыылар, үп ырыынагар үлэ; Дохуот 53,5 млрд, актив 3,41 трлн солкуобай.
  • Атын урбаан — баан буолбатах дьыала, чуолаан тутуу; Дохуот 64,1 млрд, актив 324 млрд солкуобай.

Быһаарыылар

  1. ↑ https://web.archive.org/web/20140802125853/https://www.treasury.gov/resource-center/sanctions/OFAC-Enforcement/Pages/20140729.aspx — Министерство финансов США, 2014.
  2. ↑ 1 2 3 IFRS financial results 2021 (англ.) — VTB Bank, 2022. — P. 134.
  3. ↑ По данным справочника по кредитным организациям Архивная копия от 5 Атырдьах ыйын 2008 на Wayback Machine на сайте Центрального банка России уставный капитал ВТБ Архивная копия от 19 Атырдьах ыйын 2008 на Wayback Machine больше уставного капитала Сбербанка России Архивная копия от 4 Сэтинньи 2008 на Wayback Machine
  4. ↑ От редакции: Купи меня обратно. // vedomosti.ru. Сигэнии күнэ: 19 Муус устар 2012. Архивировано 18 Муус устар 2012 года.
  5. ↑ 1 2 ОАО Банк ВТБ Архивная копия от 4 Кулун тутар 2016 на Wayback Machine // ММВБ
  6. ↑ Юлия Чайкина. ВТБ не стоит и $5 млрд. // Коммерсантъ № 11 (4066), 23.01.09. Сигэнии күнэ: 23 Тохсунньу 2009. Архивировано 26 Тохсунньу 2009 года.
  7. ↑ Рынок акций: индекс РТС к закрытию торгов вырос на 1,98 % до 1386.42 пункта, индекс ММВБ — на 1,54 % до 1344.57 пункта Архивная копия от 5 Кулун тутар 2016 на Wayback Machine // АКМ, 12 июля 2010
  8. ↑ Антинародные IPO. Сигэнии күнэ: 25 Бэс ыйын 2021. Архивировано 25 Бэс ыйын 2021 года.
  9. ↑ Миноритарные акционеры Банка ВТБ добились обратного выкупа акций. Сигэнии күнэ: 25 Бэс ыйын 2021. Архивировано 25 Бэс ыйын 2021 года.
  10. ↑ Путин поручит руководству ВТБ проработать вопрос об обратном выкупе акций у минориатриев. Сигэнии күнэ: 2 Олунньу 2012. Архивировано 2 Олунньу 2012 года.
  11. ↑ 10 лет спустя. «Народное» IPO ВТБ оказалось кошмаром, БКС (26 Ыам ыйын 2017). Архыыптаммыт 2022, Олунньу 28 күнүгэр. Сигэнии күнэ: 28 Олунньу 2022.
  12. ↑ Александр Гительсон пошел в Сибирь // РБК daily, 24 сентября 2007
  13. ↑ ВТБ продал Новосибирсквнешторгбанк Архыыптаммыт 2008, Балаҕан ыйын 27 күнүгэр. (кыаллыбат сигэ с 24-05-2013 [[[:Халыып:Прошло дней]] дней] — история, копия) // НГС.НОВОСТИ, 24 сентября 2007
  14. ↑ Богданова Е., Пинтусов П. Сибиряки не продешевили(кыаллыбат сигэ) // Ведомости — Новосибирск, № 180 (1954), 25 сентября 2007
  15. ↑ ВТБ профинансирует строительство жилья в Луганске, Коммерсантъ (9 Тохсунньу 2025). Сигэнии күнэ: 9 Тохсунньу 2025.
  16. ↑ ВТБ впервые с 2021 года запланировал выплатить дивиденды, РБК. Сигэнии күнэ: 28 Муус устар 2025.
  17. ↑ Девять покупателей ВТБ Архивная копия от 22 Бэс ыйын 2013 на Wayback Machine // Ведомости
  18. ↑ ВТБ сегодня. Сигэнии күнэ: 20 Олунньу 2012. Архивировано из оригинала 18 Олунньу 2012 года.
  19. ↑ Правительство обменяло президента Внешторгбанка на председателя Внешэкономбанка СССР. Коммерсантъ (11 Бэс ыйын 2002). Сигэнии күнэ: 23 Кулун тутар 2020. Архивировано 21 Кулун тутар 2020 года.
  20. ↑ Костин переназначен главой ВТБ ещё на пять лет. НТВ. Сигэнии күнэ: 5 Муус устар 2017. Архивировано 6 Муус устар 2017 года.
  21. ↑ Топ-100 российских компаний. ВТБ. Коммерсантъ (2017). Сигэнии күнэ: 28 Атырдьах ыйын 2020. Архивировано 27 Тохсунньу 2021 года.
  22. ↑ Правительство продлило полномочия Андрея Костина в качестве главы ВТБ. Росбизнесконсалтинг (23 Кулун тутар 2022). Сигэнии күнэ: 29 Кулун тутар 2022. Архивировано 23 Кулун тутар 2022 года.
  23. ↑ Консолидированная финансовая отчётность за финансовый год, закончившийся 31 декабря 2020 года 2020 (англ.). Банк ВТБ. Сигэнии күнэ: 11 Атырдьах ыйын 2021. Архивировано 3 Бэс ыйын 2021 года.
  24. ↑ Как мы сэкономили десятки тысяч рублей на выводе средств c расчётного счёта для предпринимателей, занимающихся торговлей (рус.). Тарифы РКО - открыть расчетный счет для бизнеса. Сигэнии күнэ: 7 Олунньу 2023.

Сигэлэр

  • vtb.com(ааҥл.)
    vtb.ru(нууч.) — официальный сайт ВТБ

Эбии бу тиэмэҕэ