Страуструп Бьёрн
Бьёрн Страуструп (даан. Bjarne Stroustrup, ˈbjɑːnə ˈsdʁʌʊ̯ˀsdʁɔb (төр. 1950 сыл ахсынньы 30 күнэ[1], Орхус, Киин Ютландия[d][1])) — программист, C++ программирование тылын ааптара.
Олоҕун кэпсээнэ
Бьёрн төрөөбүт уонна улааппыт дойдута Орхус куорат (Дания). Орхус университетыгар информатика салаатыгар киирбитэ. Бүтэрэн баран магистр степенин ылбыта (1975). Кэлин, Кембридж университетын лабораториятыгар үлэлии сылдьан, информатикаҕа диссертация комүскээбитэ (1979). Черчилл колледжын чилиэнэ.
1979 сыллаахха Страуструп, кыыһын уонна кэргэнин кытта, Bell Telephon Laboratories диэн научнай-чинчийэр киинигэр үлэлии бараары, Нью-Джерсига көһөн барбыта. Ол сылга кэргэнэ уол оҕону төрөппүтэ, Николас диэн ааттаабыттара. Төрүттэниититтэн 2002 сыллаахха сабыллыар диэри Бьёрн AT&T Bell Labs компания бөдөҥ программирование уобалаһын чинчийии отделын салайааччыта этэ.
Бьёрн Страуструп С++ программирование тылын оҥорон бэлэмнээбит киһи.
Бүтэһик бириэмэгэ С++ киэҥ кэтиккэ туттуллар объект хайысхалаах програмирование тыла буолан иһэр. Страуструп объект хайысхалаах уобалаьын туһаныытыгар уонна түмүллүбүт программирование парадигм уобалаьын программнай приложение айыытыгар бастакы киһиннэн ааҕыллар. Онно эффективнаһа бастакы свойствоннан турар буолулуотаах, холобур симулятор, графика, туһанааччы холбуура, прикладной систиэмэ, научнай ааҕан таһаары систиэмэтэ.
Билим уонна уопсастыба өҥөтө
Страуструп «Язык программирования С++» диэн кинигэтэ — бэйэтин уобалаһыгар биир бастыҥ ааҕыллар, 19 араас тылларга тылбаастаммыт кинигэ. Аныгыс кинигэтэ «Дизайн и эволюция С++» программирование тылын дьүһүннэһинин саҥа арыйбыт: сана санаалары, муҥутуур үчүгэй холобурдары, быһаарыыга турар соруктары. Бэйэтин биэс кинигэтигэр эбии Страуструп сүүстэн тахса научнай ыстатыйаны бэчээттээбитэ, ол иһигэр «Thriving in a crowded and changing world: C++ 2006—2020» (2020)[3] уонна «21st Century C++» (2025) диэн үлэлэр[4].
Бьёрн С++ анаан ANSI/ISO стандарт айыытыгар көхтөөх кыттыыны ылар этэ уонна салгыы стандарты көҕүлээһин уонна хос көрүтүгэр үлэлиир этэ. Кини С++03 (2003) стандартын саҥардыыны таһаарыыга кыттыбыта. Ол таһаарыы инники баар этии сыыһаларын көннөрүү эрэ этэ. Ону таһынан, кэлин С++11-гэ киирбит саҥа компоненнары стандартнай бибилэтиэкэҕэ киллэрбит техническэй отчуот оҥоруутугар эмиэ кыттыыны ылбыта[5]. Онтон кэлин С++20 (2020) диэн улахан стандарты оҥорууга уонна таһаарыыга сүрүн оруолу оонньообута[3].
Страуструп CppCon, Meeting C++ уонна C++ and System Software Summit курдук сүрүн салаа кэмпириэнсийэлэригэр куруук тыл этиигэ кыттар[6]. Кини бэйэтин дакылааттарыгар куруутун тыл саҥа кыахтарын уонна бырагырааммалааһын аныгы ньымаларын көрдөрөр. Холобур, CppCon 2019-ҥа «C++20: C++ 40 сааска» диэн дакылаатынан, CppCon 2021-ҥа «Безопасность типов и ресурсов в современном C++» диэн, оттон CppCon 2022-ҕа «Хааччахтаах эйгэлэргэ C++» диэн тыл эппитэ[7].
1990 сыллаахха «Dr. Dobb’s Journal» санаатынан «Справочное руководство по языку программирования С++ с комментариями» техническай документацияҕа уһулуччулаах мастер диэниниэн наҕараадаламмыта. Бу сурунаал санаатынан 1994 сыллаахха «Дизайн и эволюция С++» диэн кинигэ программистарга кинилэр төрүт кодтарын тупсаҕай буолуутугар көмөлөһөн «Productivity Award» диэн наҕарааданы ылбыта.
Бьёрн Страуструп Национальнай Инженерия Академиятын («National Academy of Engineering») чилиэнинэн 2004 сыллаахха С++ тылы айбытын иһин талыллыбыта. Бастакы компьютернай учуонай быһыытынан, америка научнай чинчийэр холбоһуга 2005 сыллаахха наҕараадалаабыттара («Wiliam Procter Prize for Scientific Achievement from Sigma Xi»). Бьёрн Страуструп үлэлиир сирэ AT&T BELL Laboratories уонна AT&T.
Страуструп Техасскай медицинскэй, инжеренийэ уонна наука академиятын чилиэнэ буолар. Бьёрн Страуструп «Fortune magazine» сурунаалынан «уон икки бастыҥ эдэр америка учуонайдарыттан» биирдэстэринэн ааттамыта. Ытыктабыллаах доктор НИУ ИТМО (2013).
Наҕараадалара уонна бүттүүн билиниитэ
- 1993 — Грейс Мюррей Хоппер аатынан бириэмийэ, «С++ тылга эрдэтээҥҥи үлэлэригэр, кини оҥоруутугар олоҕурбут уонна саамай улахан киллэрбит сабыдыал программирование тыларыгар ааҕан таһаарар техника бүттүүн историятыгар»;
- 2004 — «Компьютернай урбаанньыт» бириэмийэтэ компьютернай холбоһуктан IEEE, «оҥоруу саҕаланыыта уонна объект хайысхалаах технологиятын коммерциализацията программа оҥороһуна уонна улахан уларыйыыларга, киллэриллибит урбааҥҥа уонна индустрияҕа»[8];
- 2005 — Наука ситиһиитигэр Уильям Проктер бириэмийэтэ;
- 2015 — Даль-Нюгор бириэмийэтэ;
- 2015 — Fellow Awards;
- 2017 — Фарадей мэтээлэ;
- 2018 — Компьютерной техника пионера[9];
- 2018 — Дрейпер бириэмийэтэ;
- 2019 — Мадридтааҕы Карлос III аатынан үнүбэрситиэт Бочуоттаах дуоктара[10];
- 2021 — ACM SIGPLAN саамай дьайыылаах ыстатыйатын иһин (ааҥл. Most Influential Paper Award) «Design of Concept Libraries for C++» үлэтинэн бириэмийэ[11];
- 2025 — Датскай Kraks Blå Bog диэн биография справочнигар киирбитэ.
Кинигэлэр
- Programming: Principles and Practice Using C++, 3rd Edition. — Addison-Wesley, 2024. — ISBN 978-0138308681[12].
- Бьярне Страуструп Язык программирования C++. Краткий курс. 2-е изд. = A Tour of C++, 2nd Edition. — Диалектика, 2019. — С. 224. — ISBN 978-5-907144-82-2[13]
- The C++ Programming Language, 4th Edition. — Addison-Wesley, 2013. — ISBN 978-0321563842.
- Бьярне Страуструп Программирование: принципы и практика использования C++, исправленное издание = Programming: Principles and Practice Using C++. — М.: «Вильямс», 2011. — С. 1248. — ISBN 978-5-8459-1705-8
- The Design and Evolution of C++ by Bjarne Stroustrup — Addison-Wesley Pub Co; 1st edition (March 29, 1994); ISBN 0-201-54330-3
- The Annotated C++ Reference Manual by Margaret A. Ellis & Bjarne Stroustrup — Addison-Wesley Pub Co; (January 1, 1990); ISBN 0-201-51459-1