Барнешлев Андрей Афанасьевич
Барнешлев Андрей Афанасьевич эбэтэр Вилим Барнешлев (ааҥл. William Barnsley) (быһа холуйан 1622, Москва — 1679) — Арассыыйа судаарыстыбаннай деятелэ, Иркутскай кириэмил тутуутун салайааччыта (1668—1669). 1675 сылтан 1678 сылга дылы Саха сирин бойобуодатынан ананан үлэлээбит киһи[1]. 1678 с. Дьокуускайтан Москубаҕа баран иһэн Кета өрүс таһыгар өлбүт.
Олоҕун олуктара
1622 сыл диэки Москваҕа төрөөбүтэ. Аҕата XVII үйэ саҕаланыытыгар Арассыыйаҕа кэлбит Англия дворянина Джон Барнсли, ийэтэ Ливония дворянката фон Дюкер этэ. 1641 сылтан Копенгагеннааҕы посольствоҕа дипломатическай сулууспаҕа сылдьыбыта. 1644 сыллаахха граф Шлезвиг-Гольштейнскай Вальдемар Кристиан тиэргэнигэр казначей дуоһунаһын ылбыта. Кэлин Вальдемар Кристиан Ирина Михайловна царевнаны кытта ыал буоларга бэлэмнэнэр буолан, кинилиин Москваҕа төннүбүтэ.
1645 сыллаахха Вальдемар Кристиан Арассыыйаттан барбытын кэннэ, Англияҕа төттөрү барарын туһунан көрдөһүү суруйбута. Ол эрээри 1646 сыллаахха Енисейскайга көскө ыытыллыбыта уонна онно хаһаах сулууспатыгар ылыллыбыта. 1654 сыл балаҕан ыйын 24 күнүгэр православие итэҕэлин ылыммыта уонна «бояр оҕолорун» (дети боярские) сословиетыгар киллэриллибитэ.
1660 сыллаахха Енисейскай аттыгар сүлүүдэ сирин булбута. 1668—1669 сыллардаахха Иркутскайдааҕы «саҥа» остуруок тутуутун салайбыта, кэлин 1671—1672 сылларга приказчик дуоһунаһыгар остуруок гарнизонун хамандыырынан сылдьыбыта.
1675 сыл атырдьах ыйын 22 күнүгэр Дьокуускайга бойобуоданан анаммыта. Барнешлев салайар кэмигэр олохтоох сахалар дьаһаах төлөбүрэ ыараабытыттан, ону таһынан хаһаахтар эмиэ киниттэн астыммат буолбуттара. Дьокуускай бойобуодатын утары олохтоох дьону уонна сулууспалаах дьону баттааһыҥҥа, улахан уорууга буруйдуур элбэх үҥсүү киирбитин олоҕуран, силиэстийэ саҕаламмыта.
1678 сыллаахха Барнешлев бойобуода дуоһунаһыттан уһуллубута уонна Москваҕа ыҥырыллыбыта. Кэлэн иһэн 1679 сыллаахха Кеть өрүс аттыгар ыалдьан өлбүтэ.
2022 сыллаахха Андрей Рублев аатынан түмэл бэйэтин экспонаттарыгар Барнешлев надгробиета баарын туһунан иһитиннэрбитэ. Бу таас Большая Дмитровкаҕа баар буола сылдьыбыт, кэлин урусхалламмыт Георгиевскай манастыыр некрополюттан түмэлгэ киирбит эбит.
Быһаарыылар
Литэрэтиирэ
- Жирнов А. Г. Клановая система в воеводском управлении Якутии третьей четверти XVII в. // Матер, междунар. науч. конф. Новосибирск, 1995
- Соколовский И. Р. Аккультурация иностранцев в Сибири XVII века (пример Андрея Барнешлева) //Гум. науки в Сибири. 1999