Байҕал пехотатын күнэ
Байҕал пехотатын күнэ — Арассыыйа сэбилэниилээх күүстэрин байҕал пехота формированияларыгар сулууспалыыр (эбэтэр сулууспалаабыт) уонна үлэлиир Арассыыйа Федерациятын бары байыаннайдарыгар, ыҥырыылаахтарга уонна гражданскай персоналыгар идэлээх бырааһынньык буолар. 2024 сыл сэтинньи 27 күнүн Арассыыйа бэрэсидьиэнэ Арассыыйа сэбилэниилээх күүстэригэр байыаннай-байҕал пехота күнүнэн быһаарар ыйаахха илии баттаабыта. Урут бырааһынньык бу күн флот кылаабынай хамандыырын дьаһалыгар олоҕуран бэлиэтэнэр этэ[1].
Устуоруйа уонна бэлиэтээһин
Арассыыйа байҕал пехотатын устуоруйата XVIII үйэ саҕаланыытыттан саҕаланар уонна үс үйэ устата баарын үрдүнэн, «Арассыыйа Федерациятын байҕал пехотатын күнэ» арыый эдэр бырааһынньык буолар. Ыраахтааҕы Петр I Арассыыйаҕа бастакы «байҕал саллааттар полкаларын» тэрийэр туһунан ыйаах таһаарбыта. Бу аныгынан 16 (27) ахсынньы 1705 с. буолбута[2]. Ити Нуучча саарыстыбатын ыраахтааҕытын ыйааҕа тахсыбыт күнүгэр ыйыллыбыта (Арассыыйа флотун кылаабынай хамандыыра, флот адмирала Феликс Николаевич Громов 1996 сыл от ыйын 15 күнүнээҕи 253 №-дээх ыйааҕынан) «Арассыыйа байҕал пехотатын күнүн» бэлиэтииргэ[3].
2024 сыл сэтинньи 27 күнүгэр Арассыыйа бэрэсидьиэнэ Арассыыйаҕа байҕал пехотатын күнүн бэлиэтиир туһунан бигэргиппитэ. Судаарыстыба баһылыгын тустаах дьаһала сокуоннай аакталары таһаарар ситим-сиргэ ыйылыммыта[4].
Эбии информация
- Ураты хара береттарга уонна үрдүнэн тигиилэргэ Арассыыйа байыаннай пехотатын бэлиэтэ буолар хараабыл дьаакыра баар.
- Моряктар биригээдэлэриттэн тутулуктаах араас талисманнаахтар: хара пантера, грифон, үрүҥ эһэ уонна дельфин[5].
- Арассыыйаҕа «Байҕал пехотата» диэн суруктаах биир солкуобай номиналлаах сыаналаах манньыат тахсыбыта. Сорохторго байҕал пехотатын саллаата ойууланар, сорохторго Петр I. Онно 7,78 грамм үрүҥ көмүс баар[6][7].