Бааҥка
Бааҥка — үөһэ өттүгэр хайаҕастаах, кэтит хаптаҕай быһыылаах цилиндрическэй формалаах иһит бытыылка олус кылгас уонна кылгас, кылгас хаптаҕай эбэтэр ньалҕаархай ньуурдаах, хаппахтардаах, араас аһы харайарга аналлаах хаппахтаах[1].
Билигин бааннар сүрүннээн оҥорон таһаараллар өстүөкүлэ тимир пластиката, пластика. Тимир бааҥкаларга ылтаһын араастаһаллар (ыстаал ыллык) уонна алюминий.
Бааҥкалар убаҕас, сыппах, сыппах эбэтэр кытаанах эттиктэри харайарга ананаллар ас-үөл бородууктата, эмп ону таһынан араас техническэй веществолар.
Ас-үөл бородууктатыгар анаммыт бааҥкалар ортолоругар араас көрүҥнэр бааллар кэнсиэрбэ, пиибэ бааҥката, барыанньа бааҥката уонна да атын заготовкаларга бааллар. Бааҥкалар үгүстүк туһанар табаар эбэтэр биирдии-иккилии суулааһыҥҥа.
Өстүөкүлэ бааҥка историята
Суулааһын курдук былыргыттан биллэр. Өстүөкүлэ флаконнара уонна бытыылкалара Египеккэ уонна Сирияҕа өссө 4 тыһынча сыл саҥа эра саҕаланыар диэри туттулуннулар. Буһарыллар өстүөкүлэ айааһына 1824 сыллаахха оҥоруу саҕаланыытын көҕүлээбитэ өстүөкүлэ тара промышленнай масштабка. Бастаан өстүөкүлэ бытыылкаларын оҥорон таһаарыыта олохтоммута, онтон өстүөкүлэ бааҥка баар буоллулар[2].
Өстүөкүлэ бааҥкалары кэнсиэрбэлииргэ (ас- үөл кэнсиэрбэлээһин ньыматын курдук) туһанар санаа француз поварга уонна кондитерга тиксэр Аппераҕа. Кини айыыта 1804 сыл 1809 сыл Парижка искусствоны көҕүлүүр обществоҕа түмүллүбүтэ. Айыы-тутуу түмүгүн үөрэтэр анал хамыыһыйа түмүк үчүгэй этэ. Апператын булан ылбытым. Наполеон[3].
Арассыыйаҕа бастакы өстүөкүлэ собуоттара XVII үйэҕэ баар буоллулар да, дьигинэн нуучча өстүөкүлэтин оҥоһуга XVIII үйэҕэ саҕаланар. XVIII үйэ саҕаланыытыгар Карачевскай, Севскэй уонна Трубчевскай уездка 9 дьоҕус завод, кинилэр «Боростуой хабахтаах өстүөкүлэ» уонна «үрүҥ уонна боростуой өстүөкүлэ " таһаарбыттар.»[4]. Оҥорон таһаарар XIX үйэҕэ кэтэрээн саҕаабыта[2].
Революция инннэ сэбиэскэй былаас 30- с сыллар бүтүүтүгэр өстүөкүлэни оҥорон уонна бааҥкалар улахан ахсааҥҥа атыылааһын саҥа ньымаларыгар көһөр кыахтаммыттара[5][6]. Хаачыстыба (өстүөкүлэ дьэҥкирин киллэрэн туран) уонна бааҥка кээмэйэ анал стандартаналлар. [7] Ассортимент сабыллыыта: 0,2 л («майонез баночка» диэн ааттанар); 0,5 л; 0,7 л; 1 л; 1,5 л; 2 л; 3 л; 10 л[8].
Литература
- Brody, A. L., and Marsh, K, S., «Encyclopedia of Packaging Technology», John Wiley & Sons, 1997, ISBN 0-471-06397-5
- Soroka, W, «Fundamentals of Packaging Technology», IoPP, 2002, ISBN 1-930268-25-4