Мин үрдүбэр күн хаһан да киирбэт (киинэ)
| Мин үрдүбэр күн хаһан да киирбэт | |
|---|---|
| нууч. Надо мною солнце не садится | |
 | |
| Жанрдар | драма, комедия |
| Режиссёр | Любовь Борисова |
| Продюсер | Дмитрий Шадрин |
| Сценарий ааптара |
Любовь Борисова |
| Сүрүн оруолларга |
Иван Константинов Степан Петров Анатолий Кириллин Иннокентий Луковцев |
| Оператор | Семён Аманатов |
| Композитор | Моисей Кобяков |
| Кинокомпания | Сахафильм |
| Уһуна | 108 мүн. |
| Дойду | |
| Тыл | Саха тыла |
| Сыл | 2019 |
| IMDb | ID 10217624 |
Мин үрдүбэр күн хаһан да киирбэт (нууч. Надо мною солнце не садится) — Николай Лугинов «Таас Тумус» айымньытыгар олоҕуран режиссер Любовь Борисова туруоруутугар уһуллубут сахалыы уус-уран киинэ. 41-с Москватааҕы норуоттар икки ардыларынааҕы киинэ бэстибээлин кыттыылааҕа[1].
Ис хоһооно
Алтан диэн эдэр уол, аҕатын кытта этиһэн баран, убайын ыҥырыытынан Лаптевтар муораларын кытылыгар кырса пиэрмэтигэр үлэлии кэлэр.
Уол кэлээтин кытта убайа куоракка баран хаалар. Алтан соҕотоҕун хааллым дии санаабыта, ыаллыы турар үүтээҥҥэ Байбал диэн оҕонньор олорор эбит.
Байбал олоҕун бүтэһик күннэрин көрсө арыыга кэлэн олохсуйбут эбит, кэргэнэ Маайыс көмүллүбүт сирин аттыгар хараллыан баҕарар. Алтантан ити бүтэһик баҕа санаатын толороругар көрдөһөр, ону уол, бастаан кыккыраччы аккаастаан баран, сөбүлэһэригэр тиийэр, ол эрэн Байбалга ол оннугар утары сорудах биэрэр: кинилэр оҕонньор өлүөн иннинэ күн аайы биир баҕа санаатын толоруохтаахтар. Онуоха Байбал «хаһан да туолбат баҕа санаатын» туһунан кэпсиир — урут байҕалга тыы түҥнэстиитигэр үс саастаах кыыһа сүппүт, кинини булуон баҕарар эбит. Алтан, дьон болҕомтотун тардаары, куйаар ситимигэр видеоблог арыйар, онно кинилэр кылгас көрдөөх киинэлэри устан угаллар.
Арай биирдэ кинилэргэ суруналыыс тиийэн кэлэр.
Оруолларга
- Иван Константинов — Алтан;
- Степан Петров — Байбал;
- Иннокентий Луковцев — Алтан аҕата;
- Анатолий Кириллин — дядя Миша;
- Елена Маркова - Алтан кииринньэҥ ийэтэ;
- Ньургуйаана Шадрина;
- Вероника Максимова - Алтан балтыта;
- Спартак Ларионов - Тимон[2].
Айар бөлөх
| Сценарий ааптара, туруорааччы режиссёр | Любовь Борисова |
| Туруорааччы оператор | Семен Аманатов |
| Композитор | Моисей Кобяков |
| Туруорааччы худуоһунньук | Анатолий Кириллин |
| Бас продюсер | Дмитрий Шадрин |
| Продюсер | Сардана Саввина |
Хайдах уһуллубута
Киинэ 2018 сыллаахха Булуҥ улууһугар, Лаптевтар байҕалларын Хара Уулаах хомотун кытылыгар баар Ньаайба сэлиэнньэтигэр уһуллубут[3]. Бастаан олохтоох нэһилиэк баһылыга бөһүөлэк туһунан документальнай киинэ сакаастаабыт эбит. Онно командировкаҕа сылдьыбыт оператор Семен Аманатов Хара Уулаах айылҕатын уус-уран киинэҕэ сөп түбэһэр диэн бэлиэтии көрбүт. Онуоха «Сахафильм» оччотооҕу дириэктэрэ Дмитрий Шадрин Николай Лугинов «Таас тумус» сэһэнин устуон баҕарбыт өрдөөҕү санаатын өйдөөн кэлбит. Режиссер Любовь Борисова Лугинов сэһэнигэр олоҕуран сүрүн герой устуоруйатын суруйбут, оттон сценарийы ситэрэн-хоторон биэрээри, Алтаны уонна кинини кытта ситимнээх түгэннэри киллэрэн биэрбит[1][4].
Устар бөлөх Хара Уулаахха үс кырыныынан тиийбит. Вездеходунан өрүһү туоруур биир сырыыларыгар массыына, оломун сүтэрэн, ууга бара сыспыт түгэннээх.
Киинэ устуута полярнай күннэр турдахтарына, инфраструктурата суох ыраах сиргэ ааспыт.
Артыыстартан ураты, киинэҕэ олохтоох дьон, балыыһа үлэһиттэрэ уонна балыксыттар уһуллубуттар. Туруорааччы худуоһунньук Анатолий Кириллин, сүрүн үлэтиттэн ураты, кырса пиэрмэтин хаһаайынын оруолун толорбут[5].
Кириитикэ
Киинэни кириитиктэр үксүн хайгаабыттар. Киинэҕэ олох уонна өлүү охсуһуута, уустук өйдөбүллэр бэрт кэбэҕэс, сырдык тылынан этиллибиттэрин бэлиэтээбиттэр. Оператор Семен Аманатов үлэтин чорбоппуттар. Продюсер үлэтэ эмиэ чопчу табыллыбытын, үчүгэйдик толкуйдаммытын ыйбыттар. Режиссер маҥнайгы холонуута дииллэр эрээри, Любовь Борисова уһуннук бу киинэ эйгэтигэр эриллэ сылдьыбыт сиппит-хоппут киһи, онон киинэтэ да оннук буолбут диэн этэллэр.
Ол да буоллар, атын санаалаах дьон эмиэ баар. Холобур, киинэни намыһах таһымнаах диэн сыаналаабыт дьон этиитин киновед Александр Шпагин бэйэтин интервьютугар кыбыппыт. Кини санаатыгар, киинэ соцреализм халыыбынан уһуллубут, оттон оҕонньор уобараһа биир да итэҕэһэ суох, «аһара биһирэмнээх» буолбут диэбит[6].
Наҕараадалара
- XXXXI Москватааҕы норуоттар икки ардыларынааҕы киинэ бэстибээлэ, көрөөччүлэр биһирэбиллэрин бирииһэ;
- Азия киинэтин өйөөһүн Ситимин бириэмийэтэ (NETPAC)
- «Золотой ворон» III норуоттар икки ардыларынааҕы Арктика киинэтин бэстибээлэ, бастыҥ оонньуулаах киинэ иһин дьүүллүүр сүбэ бирииһэ;
- «Окно в Европу» XXVII Арассыыйа киинэтин бэстибээлин «Выборгский счёт» бырагырааматыгар 3 миэстэ[7];
- Котбуска киинэ бэстибээлэ (Германия, 2019), FIPRESCI Бирииһэ уонна көрөөччүлэр биһирэбиллэрин бирииһэ[8];
- Nuuk international film Festival 2020, Бастыҥ толору кээмэйдээх киинэ;
- БРИКС дойдуларын киинэлэрин бэстибээлэ (Гоа, 2021), Бастыҥ киинэ иһин бириис[9][10];
- XXII Shanghai International Film and TV Festival (SIFF) — маассабай иһитиннэрэр-биллэрэр сириэстибэлэр бириистэрэ уонна көрөөччүлэр биһирэбиллэрин бирииһэ.
Маны таһынан, киинэ XXXXI Москватааҕы норуоттар икки ардыларынааҕы киинэ бэстибээлигэр бастыҥ айымньылар истэригэр киирэн, Көмүс «Святой Георгий» туһугар күн көрсүбүт да, кыайбатах[11].
Сүрэхтэниитэ уонна көрдөрүүтэ
Киинэ сүрэхтэниитэ 2019 сыллаахха муус устар 19 күнүгэр Москватааҕы 41-с норуоттар икки ардыларынааҕы киинэ бэстибээлигэр (ММКФ) буолбут, онно хартыына сүрүн күрэх иһинэн көстүбүт[12]. Саха сиригэр киэҥ быракаат ол сыл ыам ыйын 8 күнүгэр саҕаламмыт. Өрөспүүбүлүкэ киинэ тыйаатырдарыгар хартыына түөрт ый устата барбыт, бу Саха сирин үрдүнэн муҥутуур көрдөрүү буолбут.
2019 сыл ыам ыйын 15 күнүгэр Булуҥ улууһугар — Тиксии бөһүөлэгэр уонна Ньаайба сэлиэнньэтигэр режиссер Любовь Борисова уонна артыыс Степан Петров кыттыылаах анал көрдөрүүлэр буолбуттар. Манан «Сахафильм» салалтата киинэ уһуллуутугар көмөлөспүт олохтоох дьоҥҥо махталын биллэрбит[1].
Ол сыл от ыйыгар хартыына Алтаайга Шукшин киинэ бэстибээлин бырагырааматын иһинэн көстүбүт, оттон алтынньытыгар Казахстааҥҥа уонна Кыргыстааҥҥа быракаакка тахсыбыт[13].
2021 сыллаахха киинэ Ельцин Киинигэр (Екатеринбург) Саха киинэтин Күннэрин бырагырааматын чэрчитинэн көрдөрүллүбүт[14].
Быһаарыылар
- ↑ 1 2 3 Якутскую ленту "Надо мною солнце не садится" представили на основном конкурсе ММКФ. ТАСС. Сигэнии күнэ: 24 Муус устар 2026. Архивировано 22 Муус устар 2019 года.
- ↑ Надо мною солнце не садится (2019). Сигэнии күнэ: 13 Ыам ыйын 2026.
- ↑ В Булунском районе показали фильм «Надо мною солнце не садится» — ЯСИА, Новости Якутии и Якутска — свежие новости онлайн на сайте ysia.ru — ЯСИА (15 Ыам ыйын 2019). Сигэнии күнэ: 24 Муус устар 2026.
- ↑ Фильм якутского режиссера выходит в международный прокат 10 октября, ТАСС (15 Ыам ыйын 2019).
- ↑ admin. «Надо мною солнце не садится»: что осталось за кадром ⋆ Мой Якутск, Мой Якутск (13 Ыам ыйын 2019). Сигэнии күнэ: 24 Муус устар 2026.
- ↑ Семья, дружба и смерть. О фильме «Надо мною солнце не садится», EXO-YKT.RU. Сигэнии күнэ: 27 Муус устар 2026.
- ↑ Кинофестиваль «Окно в Европу»-2019 назвал лауреатов — Союз кинематографистов Российской Федерации(биллибэт). unikino.ru. Сигэнии күнэ: 24 Муус устар 2026.
- ↑ Gesamtprogramm | Overall Programme - FilmFestival Cottbus - Festivals des osteuropäischen Films. Сигэнии күнэ: 24 Муус устар 2026. Архивировано 26 От ыйын 2020 года.
- ↑ Якутская лента «Надо мною солнце не садится» стала лучшим фильмом кинофестиваля стран БРИКС в Гоа(биллибэт). ЯСИА (29 Сэтинньи 2021). Сигэнии күнэ: 24 Муус устар 2026. Архивировано 30 Сэтинньи 2021 года.
- ↑ Российский фильм "Надо мною солнце не садится" стал победителем фестиваля БРИКС в Индии. ТАСС. Сигэнии күнэ: 24 Муус устар 2026. Архивировано 29 Сэтинньи 2021 года.
- ↑ Московский международный кинофестиваль в 41-й раз назовет победителей. ТАСС. Сигэнии күнэ: 24 Муус устар 2026. Архивировано 27 Муус устар 2019 года.
- ↑ Завтра в Москве пройдет мировая премьера якутской драмы «Надо мною солнце не садится» — ЯСИА, Новости Якутии и Якутска — свежие новости онлайн на сайте ysia.ru — ЯСИА (18 Муус устар 2019). Сигэнии күнэ: 24 Муус устар 2026.
- ↑ Якутский фильм «Надо мною солнце не садится» вышел в международный прокат — Yakutia-daily.ru, Yakutia-Daily.ru — свежие новости Якутии и Якутска – все важное и интересное (9 Алтынньы 2019). Сигэнии күнэ: 24 Муус устар 2026.
- ↑ Надо мною солнце не садится. Фильм представит продюсер Сардана Саввина, Ельцин Центр. Сигэнии күнэ: 24 Муус устар 2026.
 |
|---|
